Ruci

1 2 3 4


Chapter 1

1 Ena nodra gauna na turaganilewa, sa yaco e dua na dausiga levu ena vanua. Sa dua na tamata mai Peceliema e Juta, sa lako cake kina vanua o Moapi, o koya kei na watina kei rau na luvena tagane.
2 Na yaca ni tamata oqo o Elimeleki, na watina o Naomi, oi rau na luvena o Maloni kei KilioniO e ratou kai Efiraca mai Peceliema e Juta. E ratou sa lako ki na vanua o Moapi, ka la'ki tiko kina.
3 Sa qai mate o Elimeleki na wati Naomi, sa qai bula tiko o koya keirau na luvena tagane.
4 Oqo, e rau sa qai vakawati kei na yalewa ni Moapi, na yacana e dua o Oripa kei na yacana nai karua o Ruci. E ratou sa tiko mai kea me tini na yabaki.
5 Rau sa qai mate ruarua o Maloni kei Kilioni, sa qai bula tikoga o Naomi kei rau na vugona yalewa.
6 Sa tucake o koya kei rau na vugona, me lako tani mai Moapi, ni sa rogoca o koya ni sa sikovi ira tiko na nona tamata o Jiova ka sa solia tiko na kedra madrai.
7 O koya oqo, sa lako tani kina o koya mai na vanua sa tiko kina, o koya, kei rau na vugona, e ratou sa lesu tale ki na vanua o Juta.
8 Sa qai vosa o Naomi veirau na vugona, "Drau lesu tale ki na vale nei tinamudrau. Me caka vinaka vei kemudrau o Jiova, me vaka drau sa caka vinaka veirau na mate kei au talega.
9 "O Jiova me solia vei kemudrau na vakacegu mai na vale ni watimudrau vou". Sa qai reguci rau, ka rau sa tagi sara vakadomoilevu.
10 E rau sa tukuna vua, "Keirau na lesu vakaidina kei iko ki vei ira na nomu tamata."
11 Sa tukuna o Naomi, "Drau lesu tale na vugoqu, na cava drau sa via lako kina kei au?
12 "Drau lesu tale na vugoqu, drau lako ena nomudrau salaOau sa qase sara, sa sega ni rawa me'u vakawatini tale. Kevaka mada ga me'u tukuna me sa dua na watiqu ena bogi ni kua me'u vakasucuma kina na gonetagane,
13 "Drau na wawa beka me rau cauravou mai? Drau na sega beka ni vakawati vakatotolo? E sega sara, kemudrau na vugoqu, au sa rui lomabibi ena vukumudrau, ni sa lako siviti au tiko na liga ni Kalou!"
14 E ratou sa veitagicaki vakalevu, o Oripa, sa qai reguci Naomi na vugona, o Ruci sa kabiti na vugona tiko ga.
15 Sa tukuna o Naomi, "Raica sa lesu tale o Oripa vei ira na kai nona, vei ira na nona Kalou, o koya oqo mo muri koya talega o iko."
16 Sa tukuna o Ruci, "Mo kua ni vakatara me'u laivi iko, me'u kua ni muri iko kina; Na vanua o na lako kina, au na lako kina, Na vanua o na tiko kina, au na tiko kina, o ira na nomu tamata era na noqu tamata, Na nomu Kalou ena noqu Kalou.
17 Na vanua o na mate kina, au na mate kina, mai kea talega au na bulu kina. O Jiova me cakava vei au, ka me vakalevu, kevaka me dua na ka me tawasei kedaru? Na mate duadua ga."
18 Ni sa raica o Naomi ni sa dei tiko ga na nona i le o Ruci, sa qai sega tale ni vosa.
19 E rau sa lako sara na lewe rua oqo, ka yaco ki Peceliema. A sa yaco, ni rau sa lako mai ki Peceliema, na koro taucoko sa ue ena vukudrau, era sa vei tukuna yaka na marama, "O Naomi beka oqo?"
20 Sa tukuna vei ira ka tukuna, "Dou kua ni kacivi au Naomi, dou kacivi au ga Mara. Ni sa cakacaka vakaca sara vei au o koya sa kaukauwa sara.
21 "Au a lako ni'u a sinai tu, ia, oqo o Jiova sa kauti au tale mai oqo ki vale ena lala. Na cava dou sa kacivi au kina Naomi ni o Jiova sa vakadinadinataka vei kemudou, ka sa vakararawataki au?"
22 Sa lesu mai o Naomi, kei Ruci na kai Moapi e rau sa lesu mai na vanua o Moapi, oqo e rau sa lako ki Peceliema ena i tekitekivu ni tatamusuki parile.


Chapter 2

1 O Naomi sa wekana voleka o Poasa e dua na wekai Elimeleki voleka duadua, ka sa rui levu na nona i yau.
2 Sa vosa kina o Ruci vei Naomi, "Laivi au mada me'u lako ki na veiwere me'u tomitomi sola ni sila mada vei koya, au na kune loloma kina." Sa tukuna o Naomi, "Lako sara na vugoqu."
3 A sa lako o koya ka la'ki tomitomi muri ira tiko na tatamusuki. A sa yaco me lako mai o Ruci ki na yasana sa nei Poasa, o koya sa wekai Elimeleki dina.
4 Sa lako mai o Poasa ka sa vosa vei ira na tatamusuki ka tukuna vei ira, "Me sa tiko kei kemuni o Jiova," era sa sauma lesu vua, "Me vakalouvinakataki kemuni o Jiova!"
5 Sa taro o Poasa vei koya nai liuliu ni tatamusuki, "O cei na goneyalewa oqo?"
6 Sa sauma lesu na dauveiqaravi, "Sai koya ga oqo na goneyalewa ni Moapi e a lako vata mai kei Naomi, ena nona lesu mai Moapi.
7 "Sa kerekere o Ruci vei Poasa, me'u tomitomi ka kumukumuni muri ira tiko na tatamusuki. Sa tomitomi tiko o koya mai na mataka ka yacova mai oqo. Sa cegu vakalailai ga mai vale."
8 Sa vosa vei Ruci o Poasa, "Mo vakarorogo mada, mo kakua ni lako tale ki na dua na were, tomitomi tiko ga eke, mo tiko voleka ga vei ira na noqu goneyalewa.
9 "Na matamu me tiko ga ena vanua era sa tomitomi tiko kina ka lako vata tikoga kei ira. Au sa vakaroti ira oti na gonetagane me kua ni dua e tarai iko. Kevaka o sa via gunu, la'ki gunu ga ki na wai era sa vakarautaka oti na gonetagane."
10 A sa dabe sobu o Ruci ka vakacuva na uluna ki na qele ka tukuna vei Poasa, ena cava au sa rui kune loloma kina mai vei iko, "Na cava o sa rui kauwaitaki au kina vakalevu, ni'u sa kai matanitu tani?"
11 Sa sauma vua o Poasa, "Sa mai tukuni kece vei au na ka o cakava vua na vugomu ena gauna sa mate oti kina o na watimu. O sa biuta na tamamu kei na tinamú, na nomu vanua o a sucu kina, ka o sa via lako ga mai ki vei ira na tamata o a sega ni kila e liu.
12 "Me sauma o Jiova na nomu cakacaka, nai sau e taucoko me soli vei iko mai vua na Kalou o Jiova na nodra Kalou na Isireli, o koya o sa mai vakarurugi iko kina ena ruku ni tabana."
13 "Me'u kune loloma e matamuni na noqu turaga, sa cavuta mai o Ruci, sai kemuni ga sa vakacegui au, ka sa vosataka na vosa ni veiciqomi vua na nomuni vada, e dina ga ni sega ni wili vata kei ira na nomuni vada."
14 Sa vosa vei Ruci o Poasa ena gauna ni kana, "lako mai ki ke, kania na madrai, tonia vata na kemu madrai vata kei na miti. Sa dabe o koya ena yasadra na tatamusuki, sa solia yani vua na kakana o Poasa; sa kana, sa mamau ka sa maroroya na kena vo.
15 Sa tucake o koya me tomitomi sila, sa qai vosa o Poasa vei ira na cauravou, me ra kakua ni vakatatabui koya ena vanua sa tomitomi tiko kina.
16 "Me vakanakiti na kena vakalutumi tiko vua na sila, me rawa ni tomika ka maroroya e so me kakua ni cudruvi."
17 Sa tomitomi tiko ka sa yakavi mai, sa samuta e so na nona tomitomi, ka sa kune e dua nai vakarau vinaka.
18 Sa kauta na nona sila ka lako yani ki na koro, Sa raici koya o nona nei ka sa raica talega na ka sa kauta mai. Sa tukuna mai ka vakaraitaka vua na veika sa maroroya mai, ni sa vakamamautaki oti.
19 Sa tarogi koya o na vugona, "O sa tomitomi e vei ni kua? O cakacaka mai vei? "Me vakalouvinakataki o koya sa kauwaitaki iko." Sa tukuna o koya vei na vugona, kei koya rau a cakacaka vata, "Na yaca i koya na tagane ka i taukei ni cakacaka o Poasa."
20 Sa vosa vei na vugona o Naomi ka vaka, "Me vakalouvinakataki o Jiova o Koya sa sega ni vunitaka na nona vinaka vei ira na bula kei ira talega na mate!" Sa qai tukuna o Naomi vua, "Na tamata oqo sa wekadaru dina, ka wekadaru voleka duadua."
21 Sa tukuna o Ruci, sa vosa oti vei au o koya, 'me'u tiko voleka ga vei ira na nona cauravou me yacova ni sa oti na tatamusuki.'"
22 Sa vosa o Naomi vei Ruci, "E vinaka mo lako vata kei ira na goneyalewa, me ra kua tale ni sotavi iko o ira na tamata ena dua tale na were."
23 Sa qai tiko voleka ga o Ruci kei ira na goneyalewa nei Poasa me yacova ni sa oti na tatamusuki.


Chapter 3

1 Sa vosa o Naomi vei Ruci na vugona, "Na vugoqu, sa sega beka ni dodonu me'u raica na nomu maroroi, na nomu maroroi vinaka?
2 "O Poasa, na nona goneyalewa o a tiko vata kei ira, sa sega li ni wekadaru voleka o koya? Ena bogi ni kua sa butu sila tiko o koya ena vanua ni butu sila.
3 "Mo sisili vakavinaka, lumuti iko vinaka ka daramaka na i sulu vinaka duadua, ka lako sobu ki na vanua ni butu sila. Kua ni vakatara me kilai iko o koya, me yacova ni sa kana ka gunu oti.
4 Ena gauna sa yaco kina me la'ki davo, mo kila na vanua e la'ki davo kina; mo lako yani, cega na yavana ka davo sobu; ena tukuna vei iko na cava e dodonu mo cakava."
5 Na ka kece o sa tukuna vei au, "Au na cakava."
6 Sa lako sobu o koya ka cakava kece na veika sa vakasalataki koya kina o na vugona.
7 O Poasa ni sa kana ka gunu oti, sa marau vakalevu, sa lako ka davo sobu ena vanua sa bini tu kina na sila, sa qai lako talega mai o Ruci ka cega na yavai Poasa ka davo sobu e ruku ni yavana.
8 Ni sa bogi levu tutu sa kidacala o Poasa ni sa vuki, sa raica ni dua na yalewa sa davo tiko e yavana.
9 Sa taro mai, "O cei o iko?""Oi au o Ruci na nomuni vada, mo ni taura na nomuni vada ka vakarurugi koya ena tabamuni ni sai kemuni nai sosomi kei Kilioni."
10 Sa tukuna mai o Poasa, "Sa kalouvinaka o iko ena mata i Jiova, na luvequ! Ni o sa vakaraitaka na nomu loloma levu ena i cavacava, mai nai vakatekivu, ni o sa sega ni via lakovi ira na cauravou.
11 "Oqo na luvequ, kua ni rere, au na cakava vei iko me vaka o sa gadreva, era sa kila kece na kai vanua oqo, ni o sa dua na yalewa dina.
12 "Sa dina sara ni'u sa wekamu voleka sara oi au, ia sa tiko tale e dua sa voleka sara mai vei au.
13 "Mo tiko mada ena bogi oqo, ena mataka kevaka sa cakava o koya me vaka na kena i valavala me vaka vua na wekana, vei iko— vinaka; me cakava vei iko. Kevaka sa sega ni cakava vei iko me vaka vua na wekana, Au na cakava na ka o ya vei iko, me vaka sa bula na Kalou! Davo sobu mada me yacova na mataka."
14 Sa davo sobu o koya e yavai Poasa me yacova na mataka, sa yadra o koya ni se kabukabu ka sega ni dua e raica. Sa tukuna vua o Poasa, "me kua ni dua tale e kila ni lako mai ki na vanua ni butu sila e dua na yalewa."
15 Sa tukuna o Poasa, "me kauta mai na nona taga, sa qai sega kina vakalevu na sila, ka solia vua." Sa qai lako o Ruci ki na koro.
16 Ni sa lako mai vei nona nei, sa vosa mai o nona nei ka vaka, "Sai iko dina oqo na vugoqu?" Sa qai tukuna kece na ka sa cakava vua o Poasa.
17 Sa tukuna o Ruci "Ni sa ono nai vakarau oqo sa solia mai o Poasa, ni sa tukuna mai o koya 'mo kakua ni lako wale vei na vugomu.'"
18 Sa vosa o Naomi ka tukuna, "Mo tiko vakamalua na luvequ, me yacova ni sa matata mai e dua na ka; ena sega ni vakacegu o Poasa me yacova ni sa vakaoti kece na kena veivosaki e daidai."


Chapter 4

1 Sa lako cake o Poasa ka la'ki dabe toka ena matamata ni koro; ka raica, sa lako mai na wekana sa vosa kina o koya. Sa kacivi koya o Poasa, ka tukuna "Dabe sobu na wekaqu" sa qai lako mai vakatikitiki okoya ka dabe sobu.
2 Sa kaciva tale mai o koya e tini tale na qase ena koro, ka tukuna "Mo ni dabe eke".Era sa dabe sara era.
3 Sa qai vosa vei koya na wekana voleka, "O Naomi ena nona lesu mai ena vanua o Moapi, sa volitaka na tikini qele e nei Elimeleki na tacidaru.
4 "Au sa nanuma me'u tukuna vei iko, 'Mo volia ena matadra na qase ni tamata, mo volia ga; kevaka o sa via volia. Kevaka sa sega, mo qai tukuna; me'u volia oi au'". Au sa tarogi iko kevaka o sa sega, "Au na volia oi au."
5 Sa vosa o Poasa, "Na siga o sa volia kina na qele mai na ligai Naomi, mo volia talega na yalewa ni Moapi o Ruci, sa mate na watina, mo vakatubura e dua me wili veikoya nai votavota."
6 Sa tukuna na wekana voleka, "au sa sega ni rawa ni volia oqo, de'u qai vakacacana na noqu i votavota. Mo volia ga o iko, Poasa, na ka sa noqu vakadodonu, ni'u sa sega ni rawa ni volia"
7 Oqo sa kena i vakarau vei ira na Isireli me baleta na veivoli kei na veisau ni ka, me vakadeitaki oqo: Me luvata na nona i vava e dua ka solia yani vei koya ka dua. Sa vaka oqo na kenai vakarau vei ira na Isireli.
8 Sa vosa vaka oqo na wekana voleka vei Poasa, "Mo volia ga o iko, " sa qai luvata na nonai vava.
9 Sa qai vosa o Poasa, vei ira na qase kei ira kecega na tamata, "o ni sa vakadinadina e daidai ni'u sa volia na ka kecega sa nei Elimeleki kei na ka kece sa nei Kilioni kei Maloni mai na ligai Naomi.
10 "Oqo, o Ruci na kai Moapi na wati Maloni, au sa taura me watiqu, me vakatura na yacadra na mate ena nona i votavota, me kua ni yali kina na yacadra mai vei ira na wekana ena matamata ni nona i tikotiko, o ni sa kena i vakadinadina e daidai."
11 Era sa tukuna kece na tamata era sa tu ena matamata kei ira na qase, "Keimami sa kena i vakadinadina. Jiova me cakava vua na yalewa sa lako mai ki na nomu vale me vaka sa cakava vei Raijieli kei Lia oi rau oqo e rau sa tara cake na vale nei Isireli; mo tamata yaco e Efiraca, ka mo tamata rogo e Peceliema.
12 "Me yaco na nomu vale me vaka na nei Feresi, o koya sa vakasucuma o Tamari vei Juta, me vakakina nai vurevure ena solia vei iko o Jiova mai vua na yalewa oqo."
13 Sa tauri Ruci o Poasa me watina; sa curu vua ka sa kunekune sara, sa vakatubura e dua na gonetagane mai vei Jiova.
14 Era sa tukuna vei Naomi na marama, "Me vakacaucautaki o Jiova," ni sa sega ni vakatara me sega na wekamu voleka; me levu ka cecere na yacana e Isireli!
15 "O koya me solia lesu vei iko na bula, me dau vakani iko ena nomu veigauna ni qase; ni sa vakasucuma mai e dua na gonetagane vei koya na vugomu daulomani ka uasivi cake vei iratou na luvemu tagane e vitu."
16 Sa taura na gone o Naomi, sa biuti koya e lomaserena, ka sa susugi koya.
17 O ira kece na yalewa ni vanua o ya era sa solia vei koya na yaca ka ra tukuna, "Sa sucu vei Naomi e dua na gonetagane." Era sa vakatoka me yacana o Opeti. Sai koya na tamai Jese, na tamai Tevita.
18 Oqo na kawa i Veresi, o Veresi na tama i Eseroma;
19 O Eseroma na tama i Rami, kei Rami na tamai Amenatave;
20 O Amenatave na tama i Nasoni, kei Nasoni na tama i Salimoni;
21 O Salimoni na tamai Poasa, kei Poasa na tama i Opeti;
22 O Opeti na tama i Jese, kei Jese na tama i Tevita.